batikk's design blog

sonneveld house.

(download)

The Sonneveld House in Rotterdam is undeniably one of the best kept pearls of European interbellum architecture. It was designed by architects Brinkman & Van der Vlugt for Mr Sonneveld, the director of the Van Nelle tobacco factory.

The house is an ode to the modern world. It is filled with high-tech gadgets that were novel and very luxurious in 1933, like:

an audio system that can be used from every room
buttons on the dinner table to call the servants
electrical built-in clocks
... and even even a small elevator to get the wood from the basement to the fireplace in the living room!

The ground plan features a very large living room that features two salons, a library, two desks and a piano. The dinner room is also part of this living room but can be closed by means of a curtain. The room is flooded in daylight by an impressive 17-meter horizontal strip of windows that reminds one of Le Corbusier’s Villa Savoye. The interbellum motto “light, air and space” truly applies here.

When the Sonneveld family moved to the house, they brought almost nothing from their old house. They really made a conscious choice to “live modern”. Accordingly, all the furniture was bought new. The tubular steel chairs and tables (the majority of them from Dutch company Gispen) fit the house like a glove: their light structures and reflections add to the sense of space.

After the Sonneveld family left in the 1950s, the Belgian consul lived in the house until the nineties. After that, the house was restored to its old splendour by the Netherlands Architecture Institute. The restoration was very thorough: a lot of the old furniture was provided by the family (even half of the library books!) and the rest was re-made exactly as it was.

What struck me the most during my visit were the beautiful interior colours. The canon of interbellum architecture has given us the impression that many of the functionalist houses were white or grey. In this house, a meticulous reconstruction of the colours shows us the opposite: the palette features citrus yellow, vibrant dark red, poppy orange, blues and greens, and even metallic bronze! On paper, this seems like a very bad combination, yet in the house the colours make the best of each room and give this functional, bare-boned house an injection of joy and life. I sure could see myself living there!

If you want to know more about the house or visit it: here’s the website.

Design & Gründlichkeit.

De Duitse ontwerper Stefan Diez is één van mijn favorieten. Tassen, sinaasappelpersen, stoelen ... de man ontwerpt zo'n beetje alles maar onderscheidt zich van andere designers door zijn systematische aanpak. Esthetisch lopen zijn ontwerpen nogal uit elkaar, maar bijna altijd zijn ze slim en doordacht. Zo doet hij vrij revolutionaire dingen met stoelen en is zijn Houdini stoel goed op weg om een klassieker te worden.

Ik vond een interessante documentaire van Arte over Stefan Diez en hoe hij werkt. De documentaire geeft inzicht in Diez' werkproces en zijn relatie met opdrachtgevers. Zijn ontwerp van de Chassis stoel voor Wilkhahn - een stoel uit plaatmetaal geperst zoals sommige auto-onderdelen - komt uitgebreid aan bod. Hieronder de docu in het Duits en in het Frans. Enjoy!

speeltijd.

Een week de homo ludens in uzelve loslaten: iedereen zou dat eens moeten doen. Vorig jaar ging ik voor het eerst naar het Domaine de Boisbuchet om een workshop design te volgen. Het domein werd in de jaren ‘80 gekocht door Alexander von Vegesack, de directeur van het Vitra Design Museum. Sinds een twintigtal jaar organiseert het museum er - samen met het Centre Pompidou - workshops design en kunst. Die staan open voor iedereen, maar het leeuwendeel van de deelnemers zijn studenten productdesign, naast designverzamelaars die zelf eens een poging willen doen, verpakkingsontwerpers, een arts die lampen maakt in haar vrije tijd, een ex-visser … en ondergetekende dus.

Vorig jaar volgde ik er de workshop Liquid Metal bij Max Lamb. In een week leerden we metaal smelten, mallen maken en daar voorwerpen mee produceren. De meest waanzinnige experimenten passeerden de revue: een collega-workshopper maakte bijvoorbeeld eikeltjes na, waarvan hij de metalen afgietsels dan terug op de boom plaatste. Een andere deelnemer had dan weer vleugels gemaakt die hij op z’n rug kon binden. Mijn eerste pogingen, om een kom te maken, mislukten jammerlijk door een foute inschatting van de zwaartekracht. En zo werd het een asbak, al kon het ook iets anders zijn.

45227_481492593573_702213573_6868141_6579927_n

Op het einde van de week stelden we dan onze eindprojecten voor: dat van mij was een tafeltje of krukje, dat bestaat uit een gegoten onderstel en een blad. Het onderstel bestaat uit twee identieke delen, waarvoor je dezelfde mal kunt gebruiken. De 2 delen passen in elkaar en vormen zo een stabiel onderstel waarop je eender wat kunt zetten: een gestoffeerd zitvlak voor een krukje, een multiplex tafelblad of een stuk plexiglas waar je de constructie goed door kunt zien. De beste stoffeerder zal ik wel nooit worden, maar als prototype na een week was ik er best tevreden mee.

(download)

Morgen vertrek ik opnieuw naar Boisbuchet, dit keer voor een workshop bij Sigga Heimis, die onder andere voor IKEA ontwerpt. Ik ben benieuwd wat het wordt ... het verslag volgt!

life in plastic, it's fantastic!

Stel: u laat een bende kinders los in de designwinkel en vraagt hen om hun favoriete stoel te kiezen. Ik zeg het u: veel kans dat ze met een Panton chair afkomen. Méér dan over de al dan niet goeie smaak van het kinddom zegt dat iets over de ontwerpen van Verner Panton: die zijn speels, kleurrijk en prikkelend. Ze spreken jong en oud, designsnob en leek aan.

Onze Verner had de stiel geleerd bij een andere Deense ontwerper, Arne Jacobsen, die bekend staat voor iets soberder en ingetogener meubilair. Strakke meubels uit teak en staal met hier en daar een afgeronde hoek: dat kwam in die tijd uit Denemarken. Pantons beginwerk, zoals de mooie Bachelor chair, was ook nog in die stijl, maar met de Cone chair, ontworpen in 1958, vond hij voor het eerst zijn eigen vormtaal. Die stoel bestond uit een omgekeerde kegel uit staal gemonteerd op een kruisvoet en bekleed met stof in flashy kleuren. Het was een totale stijlbreuk met Deens meubilair uit die tijd. Toen de Cone chair in een New Yorkse etalage stond, beval de politie dat hij moest worden verwijderd omdat hij een heuse verkeerschaos veroorzaakte. Neen, Panton was niet vies van een beetje controverse: voor het tijdschrift Mobilia had hij al een fotoshoot gemaakt met naakte mannequins en modellen op de stoel. In de vroege sixties best gewaagd ...

Pantons meubilair paste perfect bij de hippietijd: vele van zijn stoelen en zetels zijn laag en niet gemaakt om deftig rechtop te zitten, maar eerder om te relaxen of te liggen. Ze stimuleren conversatie en een speelse omgang met elkaar. En wellicht zijn ze ook zeer genietbaar onder invloed :-).

Eén van Pantons strafste ontwerpen is het interieur van het Der Spiegel-gebouw in Hamburg. Zeker het zwembad, waar een sixties James Bond ongetwijfeld jaloers op zou zijn. Het is helaas afgebrand, maar de kantine is er nog altijd.

(download)

Maar de beste weergave van Pantons creativiteit is toch wel onderstaand filmpje. Het toont de Visiona 2-tentoonstelling, die in 1970 door Bayer besteld was en door Panton ontworpen in een boot op de Rijn. Die muziek! Die kapsels! Die kleuren! Anno 2011 breken we "kunststoff Wandelemente" liefst zo snel mogelijk uit bij de verbouwing, en kunnen we ons al helemaal niet voorstellen dat een serieus Duits bedrijf als Bayer dit hippiegedoe als promotie zou gebruiken. Maar als Panton iets gedaan heeft in zijn leven, dan is het wel wat die andere beroemde ontwerper ooit zei: “take your pleasure seriously”.

(pics Bonluxat - but does it float - blog.gabrielross.com)

design is only design if it communicates knowledge.

Some designers are lightyears ahead of others and Enzo Mari is no doubt one of them. He has the blessed age of 79 and looks like a cute old Italian man with all those wrinkles. But once he starts speaking, the fire in him ignites. Mari likes to provoke and to insult the established order of design and architecture. Once he spotted architect Rem Koolhaas in the audience during a speech and called him "a pornographic window dresser".

Now Mari wouldn't be half as interesting if he hadn't actually suggested some solutions for this "terrible state of design". In the 50s, he was reacting against the overproduction of low-quality cheap furniture, but equally to designers only designing stuff for the rich (now doesn't that sound familiar?). He wanted people to appreciate the quality of good design.

Thus, he came up with the idea of autoprogettazione, an Italian word one could translate as self-made or do-it-yourself). It meant everyone could construct furniture of good quality himself from ready-made or standard materials. Mari made a catalogue in which he described the exact construction of 19 pieces of furniture. He then encouraged his followers to send in pictures of the finished furniture to him: consumer generated content avant la lettre!

The idea not only precedes ideas of open source design, but is also very similar to IKEA's self-assembly (although at IKEA self-assembly is about cost-cutting, while for Mari it is about learning by doing).

Here you can see one video of Mari making a chair himself, and a longer video where he explains his design philosophy.

Sedia 1 - How to assemble your chair from Ville Tanttu on Vimeo.

Enzo Mari for Artek: Homage to Autoprogettazione from Anna Vartiainen on Vimeo.

#milanuncut: some questions on design week

It was my first time in Milan during the design week. And yes, it was everything I expected it to be: huge, an overload of new products, chaotic, but also very inspiring. I wanted to give you an overview but that is simply impossible, and I guess the novelties will be all over lifestyle magazines in the next months. So here are just my 5 cents on Milan design week, in Q&A form.

What is the effect of social media on design week?

In fact, I haven’t discovered that many new things in Milan: most of them I had already seen on Dezeen or Designboom. Social media spread the news worldwide, so one could ask: what’s the point of a fair? Of course, Milan design week is what one could call a happening, It’s THE yearly date for the design industry. So it’s about much more than just about new products.

To me, it was also the perfect occassion to see some products in real life: sit in them, touch them, ... Furniture is not only about shape but also about tactility. And that’s when some products that look rather unassuming on the web suddenly become favorites. The wonderfully detailed Hiroshima chair at Maruni, for example. Or that Zanotta sofa with the soft, velvety leather.

(download)

But speaking of social media: this year there were some critical voices before and during the fair: opinion leaders like the people at SMOW, Marcus Fairs of Dezeen and Justin McGuirk of the Guardian, amongs others. The #milanuncut initiative tried to collect those critical voices on online media. This year was just a start. I hope we’ll see more of this next year.

Is the crisis over yet?

The habitués of the design week told me the crisis could still be felt: there were fewer new products, brands had more modest presentations than in the pre-crisis years and there were fewer visitors. I couldn’t believe it: EVEN more product launches and EVEN more visitors? So I guess the crisis is not really over yet for the design industry. Strangely enough, the crisis hasn’t changed the mindset of most large companies thoroughly.

Case in point: the English brand Established and Sons. They can be considered the Lady Gaga of the design world: they came on the scene with a bang and skyrocketed to fame - but from the beginning they have relied on a constant stream of spectacular new products - and parties with celebrities. E&S are the clearest example that design has become fashion, and the design industry looks very much look the fashion industry right now. To me, this is all rather tiring, I’d rather have a table that won’t bore me after 10 years, thank you very much. And apparently, the crisis hasn’t been soft on E&S: rumours that they are in financial troubles were all over Milan. And nope, the party was not as good as last year’s. And the new products? Admittedly, there were some nice ones. But all in all it was rather underwhelming. I liked Leon Ransmeier's Revolver stool though - keep an eye on that guy.

Yeah but is it art?

I compared design to fashion, but another tendency is design as art. Design collectors are the driving force behind this trend. They are not really interested in anything that can be used in daily life but only want the most special, limited pieces made by young designers. Like stools made of some obscure material that claim to “investigate the relation between object, space and user”. These collectors see design as an investment. And some designers actually make most of their pieces for this market (can’t blame them, it’s where the money is!). Never ask those designers if it is art or design because this makes them very angry ;-)

Somehow I find this rather difficult to understand. As a fan of designers like Jasper Morrison or Maarten Van Severen - which most people find quite boring - I like my furniture beautiful but also functional.

What were the best presentations this year?

Spazio Rossana Orlandi had a nice indoor garden with a crazy mash-up of objects, people and homemade pies. The perfect recipe for a loud and cosy gathering. Inside, some of the highlights included an installation by FormaFantasma. They made a set of products and objects situated in the pre-oil era. This resulted in things made of strange materials like blood mixed with sawdust. There was also a small Plusminuszero shop. Naoto Fukasawa, the man behind the designs of that brand, did not come to Milan this year, because he wanted to support his family and his country Japan.

(download)

I thoroughly enjoyed the presentation of Studio Toogood as well. They made a very interesting installation named ‘Natura Morta’. They researched materials like ashes, pewter, leather and the smells of flowers only blooming at night. The presentation on the third floor of an old MIlanese building was exactly the thing I needed after a loud and crowded design week: pensive, tactile and very atmospheric, with a gothic mood. And for once, I didn’t care if it was art or design.

(download)

tip-top.

I have to say I like Vitra's new chair. The Tip Ton chair, designed by BarberOsgerby, started out as a project for a school chair. You can sit in it in two ways: just 'normal' or tilted forward. As you might know, a more upright position is easier when working or eating at a table. And apparently it allows you to concentrate better.

I still have to test this chair (next week in Milan!), but I'm happy that a school project evolves into mass furniture. Let's hope they can keep the price at a decent level.

a forgotten modernist.

History tends to give all the credits to the lucky few. Or maybe just to the smart few. Le Corbusier for example was very self-conscious and kind of wrote his own history. Corbu was very good at imagebuilding and carefully cultivated his "immaculate conception" even if research shows that even he was a copycat. That other great modernist, Ludwig Mies van der Rohe, rarely shows up on pictures without a cigar. Do you think it's a coincidence?

People who don't market themselves well tend to slip between the creases of history, even if their work is of extraordinary value. Such as Belgian architect Juliaan Lampens, who made some unique work in post-war Belgium. His houses feature completely open spaces, sometimes all rooms were under the same roof, without any ceilings. This was very rare in Belgian architecture at that time. With this approach, Lampens wanted to stimulate social interaction and family life. Living without barriers between children and parents. Or to say it in his own words: "So many things have already been seen through the keyhole, so why then do you need a keyhole...?". The idea feels very 60s, I think most children today would hate it. And maybe the parents, too :-).

(download)

(via)

terug van weggeweest: de lampen van maarten

De Zweedse producent Wästberg brengt binnenkort de U-line lampen van Maarten Van Severen terug uit. De nieuwe versie krijgt LEDlampjes mee in plaats van de superfijne TL-lampen in de vroegere versie (toen gemaakt door de Belgische producent Light). Gek genoeg ziet het ding eruit alsof het altijd al voor LEDs ontworpen is. Het ontwerp is al 15 jaar oud maar ziet er, zoals vaak bij Maarten, uit alsof het hypermodern en tijdloos tegelijkertijd is.

Het verhaal achter de lamp begon in Boisbuchet in Frankrijk:

We ﬁrst met Maarten in 2001 when he came to Boisbuchet, France – the then bohemian countryside castle where the Vitra Design Museum summer workshops are held. We were teaching a course and Maarten just happened to be passing by in his beat-up Volvo estate to check the place out for his upcoming teaching session.

We knew Maarten Van Severen’s work well but had never met the man. The uncompromising perfection, the sharp minimalism, the austerity, but – and this was immediately clear – there was no trace of it in the person.The Southwest French countryside was suddenly taken hostage. A head of hair growing in all directions, intense eyes and a loud and never-ending laughter entered the scene. Absolutely lovely! We became instant friends.

Over the next few years, we met all over the place. In his Ghent, in our Stockholm, for a late night party in a New York hotel room, even experiencing his infamous reckless driving as passengers in his car, racing through Milan.

But then Maarten died, mid-life, in 2005, leaving a void in the hearts of family, friends, design followers, us.

Today Maarten lives on in his works. All of them masterpieces that have already earned their place in the pantheon of design. Like the famous .03-chair for Vitra.

But he never got to realise all that many projects. So, through our relationship with Maarten’s family and Magnus Wästberg, we were able to suggest to them the revival of one of Maarten’s most brilliant products – the U-line lamp – that had gone out of production with its previous manufacturer. With much improved technical performance and equipped with LED’s it is now re-named Van Severen w111.

So, thank you Wästberg. And to Maarten: we miss you a lot. And we like to think that you’d agree that your baby is now in good hands.

Mårten Claesson, Eero Koivisto, Ola Rune, Stockholm, February 2011.

meer moet dat niet zijn.

Stel je voor: je bent al jaren gepassioneerd bezig met vazen en met keramiek. Jaren van denken, creëren, met je handen in de klei zitten, overdenken, schrappen, wegsmijten, opnieuw beginnen. Op zoek naar esthetiek, naar puurheid, naar de ultieme vaas. Om uiteindelijk, na 20 jaar, tot de conclusie te komen dat bloemen in een vaas toch altijd dode bloemen blijven. En dat ze eigenlijk toch mooier zijn waar ze thuishoren: in de natuur.

Jos Devriendt deed het en maakte er een boekje over met de sprekende titel "Het einde van de vaas". Je moet het maar doen.

Tegenwoordig houdt de man zich vooral bezig met lampen ontwerpen en maken. Hele mooie lampen, soms in keramiek, soms in staal. In de Copyright boekenwinkel in Gent hangen zijn keramieken kegellampen. En in koffiebar Barista vind je zijn kleine porseleinen fittings.

Het is uitgepuurd, sober design. De dingen die hij zelf maakt zijn stil en fragiel, zoals de porseleinen lantaarns. De ontwerpen die hij maakt voor producenten zoals Light, Dark of Wever & Ducré zijn dan weer heel industrieel, krachtig en soms bruut, zoals de gigantische metalen lamp 'Hoek'.